Korzyści z zatrudniania osób z niepełnosprawnością
FAQ dla pracodawców
Zatrudnianie osób z niepełnosprawnościami – najczęściej zadawane pytania
Zatrudnienie osoby z niepełnosprawnością nie musi oznaczać skomplikowanych procedur ani kosztownego dostosowywania miejsca pracy. Dla wielu firm jest to przede wszystkim możliwość pozyskania wartościowego pracownika, zwiększenia różnorodności zespołu, a także skorzystania z dostępnych form wsparcia finansowego.
Poniżej odpowiadamy na najczęściej pojawiające się pytania pracodawców.
Dlaczego warto zatrudniać osoby z niepełnosprawnościami?
Osoby z niepełnosprawnościami posiadają różnorodne kwalifikacje, doświadczenie oraz kompetencje zawodowe. Niepełnosprawność nie przesądza o przydatności pracownika do wykonywania określonej pracy – najważniejsze jest właściwe dopasowanie stanowiska do jego możliwości, kwalifikacji i predyspozycji.
Zatrudnianie osób z niepełnosprawnościami może przynieść firmie wiele korzyści:
- zwiększenie różnorodności zespołu,
- pozyskanie zaangażowanych i kompetentnych pracowników,
- budowanie wizerunku odpowiedzialnego i otwartego pracodawcy,
- rozwijanie kultury organizacyjnej opartej na dostępności i równym traktowaniu,
- możliwość skorzystania ze wsparcia finansowego,
- możliwość zmniejszenia obowiązkowych wpłat na PFRON.
Różnorodny zespół pozwala również lepiej rozumieć potrzeby różnych grup klientów i może przyczyniać się do tworzenia bardziej dostępnych produktów oraz usług.
Czy zatrudnienie osoby z niepełnosprawnością może zmniejszyć koszty pracodawcy?
Tak. Pracodawca spełniający określone warunki może korzystać z różnych form wsparcia związanych z zatrudnianiem osób z niepełnosprawnościami.
Jedną z najważniejszych jest miesięczne dofinansowanie do wynagrodzenia pracownika wypłacane ze środków PFRON.
Podstawowe maksymalne kwoty miesięcznego dofinansowania wynoszą:
- 2 760 zł – w przypadku znacznego stopnia niepełnosprawności,
- 1 550 zł – w przypadku umiarkowanego stopnia niepełnosprawności,
- 575 zł – w przypadku lekkiego stopnia niepełnosprawności.
W przypadku określonych rodzajów niepełnosprawności kwoty dofinansowania mogą być wyższe.
Dla pracowników posiadających tzw. schorzenia szczególne maksymalna kwota dofinansowania może wynosić odpowiednio:
- 4 140 zł – przy znacznym stopniu niepełnosprawności,
- 2 585 zł – przy umiarkowanym stopniu niepełnosprawności,
- 1 265 zł – przy lekkim stopniu niepełnosprawności.
Faktyczna wysokość dofinansowania zależy jednak od spełnienia warunków określonych w przepisach oraz od wysokości kosztów płacy.
Jakie inne formy wsparcia może otrzymać pracodawca?
W zależności od sytuacji pracodawca może korzystać również m.in. ze wsparcia związanego z:
- wyposażeniem lub przystosowaniem stanowiska pracy,
- dostosowaniem miejsca pracy do potrzeb pracownika,
- szkoleniem pracownika z niepełnosprawnością,
- zatrudnieniem pracownika pomagającego osobie z niepełnosprawnością,
- zmniejszeniem lub uniknięciem obowiązkowych wpłat na PFRON.
Każdorazowo warto sprawdzić aktualne warunki korzystania z konkretnej formy wsparcia.
Kiedy pracodawca ma obowiązek dokonywania wpłat na PFRON?
Co do zasady obowiązek ten dotyczy pracodawców zatrudniających co najmniej 25 pracowników w przeliczeniu na pełne etaty, którzy nie osiągają wymaganego wskaźnika zatrudnienia osób z niepełnosprawnościami.
Dla większości pracodawców wymagany wskaźnik wynosi 6% zatrudnienia.
Oznacza to, że zwiększenie zatrudnienia osób z niepełnosprawnościami może prowadzić do stopniowego zmniejszenia wysokości wpłat na PFRON, a po osiągnięciu odpowiedniego wskaźnika – do zwolnienia z obowiązku ich dokonywania.
Wysokość wpłaty zależy m.in. od aktualnego przeciętnego wynagrodzenia oraz liczby etatów brakujących do osiągnięcia ustawowego wskaźnika zatrudnienia osób z niepełnosprawnościami.
Czy każda osoba z niepełnosprawnością wymaga specjalnie dostosowanego stanowiska pracy?
Nie.
To jeden z najczęściej występujących stereotypów dotyczących zatrudniania osób z niepełnosprawnościami.
Nie każda niepełnosprawność wpływa na sposób wykonywania pracy. Wiele osób posiada niepełnosprawności niewidoczne, które nie wymagają przebudowy pomieszczeń ani zakupu specjalistycznego wyposażenia.
Jeżeli dostosowanie stanowiska jest potrzebne, nie zawsze oznacza ono kosztowną inwestycję. Czasami wystarczające może być:
- odpowiednie ustawienie stanowiska pracy,
- zmiana organizacji pracy,
- elastyczne godziny pracy,
- zapewnienie spokojniejszego miejsca pracy,
- odpowiednie oprogramowanie lub urządzenie,
- umożliwienie pracy zdalnej lub hybrydowej,
- zmiana zakresu niektórych obowiązków.
Najlepszym rozwiązaniem jest indywidualne ustalenie potrzeb konkretnego pracownika.
Jakie dodatkowe uprawnienia przysługują pracownikowi z niepełnosprawnością?
Zakres dodatkowych uprawnień zależy przede wszystkim od stopnia niepełnosprawności.
Osoba posiadająca orzeczenie o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności co do zasady pracuje maksymalnie:
7 godzin na dobę i 35 godzin tygodniowo.
Skrócenie normy czasu pracy nie powoduje proporcjonalnego obniżenia wynagrodzenia.
Pracownikowi z niepełnosprawnością przysługuje również dodatkowa 15-minutowa przerwa w pracy, przeznaczona na gimnastykę usprawniającą lub wypoczynek.
Osoba ze znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności może ponadto uzyskać prawo do 10 dodatkowych dni urlopu wypoczynkowego w roku, po spełnieniu warunków określonych w przepisach.
Przepisy przewidują również możliwość zwolnienia od pracy m.in. w związku z udziałem w turnusie rehabilitacyjnym oraz w celu wykonania określonych badań, zabiegów leczniczych lub usprawniających.
Czy osoba z niepełnosprawnością może pracować w godzinach nadliczbowych lub w nocy?
Co do zasady osoba z niepełnosprawnością nie może być zatrudniana w godzinach nadliczbowych ani w porze nocnej.
Przepisy przewidują jednak wyjątki. Ograniczenie to nie ma zastosowania m.in. do osób zatrudnionych przy pilnowaniu, a także w sytuacji, gdy na wniosek pracownika lekarz przeprowadzający badania profilaktyczne pracowników wyrazi zgodę na niestosowanie tych ograniczeń.
Czy pracownik musi poinformować pracodawcę, że posiada orzeczenie o niepełnosprawności?
Co do zasady decyzja o przedstawieniu pracodawcy orzeczenia należy do pracownika.
Samo posiadanie orzeczenia nie oznacza automatycznego obowiązku informowania o nim pracodawcy.
Jeżeli jednak pracownik chce korzystać z dodatkowych uprawnień wynikających z przepisów dotyczących zatrudniania osób z niepełnosprawnościami, pracodawca musi posiadać odpowiednie informacje i dokumenty pozwalające na prawidłowe zastosowanie tych uprawnień.
Czy orzeczenie ZUS może być traktowane podobnie jak orzeczenie o stopniu niepełnosprawności?
W określonych przypadkach – tak.
Niektóre orzeczenia wydawane przez ZUS są, na potrzeby przepisów dotyczących rehabilitacji zawodowej oraz zatrudniania osób z niepełnosprawnościami, traktowane na równi z odpowiednimi stopniami niepełnosprawności.
Przykładowo:
- całkowita niezdolność do pracy wraz z niezdolnością do samodzielnej egzystencji odpowiada co do zasady znacznemu stopniowi niepełnosprawności,
- całkowita niezdolność do pracy – umiarkowanemu stopniowi niepełnosprawności,
- częściowa niezdolność do pracy – lekkiemu stopniowi niepełnosprawności.
W indywidualnym przypadku zawsze warto sprawdzić dokładny rodzaj posiadanego orzeczenia.
Czy osoba posiadająca wskazanie do pracy w warunkach chronionych może pracować na otwartym rynku pracy?
Tak.
Taki zapis w orzeczeniu nie oznacza, że dana osoba może być zatrudniona wyłącznie przez zakład pracy chronionej.
Osoby z niepełnosprawnościami mogą podejmować zatrudnienie u pracodawców działających na otwartym rynku pracy, pod warunkiem zapewnienia odpowiednich i bezpiecznych warunków wykonywania pracy.
Czy pracownika z niepełnosprawnością można zwolnić?
Tak. Sam fakt posiadania niepełnosprawności nie oznacza, że pracownika nie można zwolnić.
Do pracowników z niepełnosprawnościami stosuje się zasady prawa pracy dotyczące nawiązywania i rozwiązywania stosunku pracy, podobnie jak w przypadku pozostałych pracowników.
Pracodawca musi oczywiście przestrzegać obowiązujących przepisów, zasad równego traktowania oraz zakazu dyskryminacji ze względu na niepełnosprawność.
Ocena pracownika powinna dotyczyć przede wszystkim sposobu wykonywania powierzonych obowiązków, jego kompetencji i jakości pracy, a nie samego faktu posiadania niepełnosprawności.
Czy zatrudnianie osób z niepełnosprawnościami oznacza dużo dodatkowych formalności?
Nie musi.
Pracodawca korzystający z dofinansowania lub innych instrumentów PFRON musi spełnić określone wymagania formalne, jednak wiele procedur można obecnie realizować elektronicznie.
Warto również skorzystać ze wsparcia organizacji specjalizujących się w aktywizacji zawodowej osób z niepełnosprawnościami.
Fundacja może pomóc pracodawcy m.in. w:
- znalezieniu odpowiednich kandydatów do pracy,
- określeniu możliwości zatrudnienia osoby z niepełnosprawnością,
- przygotowaniu procesu rekrutacyjnego,
- kontakcie z kandydatem,
- przygotowaniu pracownika do podjęcia zatrudnienia,
- wdrożeniu nowego pracownika,
- dostosowaniu stanowiska pracy,
- współpracy z trenerem pracy,
- wyjaśnieniu podstawowych zasad związanych z zatrudnianiem osób z niepełnosprawnościami.
Chcesz zatrudnić osobę z niepełnosprawnością?
Nie musisz samodzielnie przechodzić przez cały proces.
Skontaktuj się z nami.
Pomożemy określić potrzeby Twojej firmy, znaleźć odpowiednich kandydatów oraz przygotować proces zatrudnienia. Wspieramy zarówno pracodawcę, jak i osobę poszukującą pracy – od pierwszego kontaktu i rekrutacji aż po rozpoczęcie oraz utrzymanie zatrudnienia.
Dobra współpraca zaczyna się od właściwego dopasowania człowieka do stanowiska – nie od jego stopnia niepełnosprawności.
Informacje mają charakter ogólny. Szczegółowe zasady uzyskiwania dofinansowań oraz korzystania z poszczególnych uprawnień należy każdorazowo weryfikować zgodnie z aktualnymi przepisami i informacjami PFRON.